Çalışma / Labour
Anasayfa / Derneğimiz / Çalışma / Labour

Yabancıların Türkiye’de Çalışmaları ve Sosyal Güvencelerine İlişkin

Kısa Bilgi Notu

(İsveç Vatandaşları Bakımından/21 Mart 2011)

Türkiye ile İsveç arasında imzalanmış bulunan ikili sosyal güvenlik anlaşması 01 Mayıs 1981 tarihinden itibaren yürürlükte olup uygulanmaya devam etmektedir.

İki ülkenin herhangi birinde kurulu bir ticari firmanın diğer ülkede ortak olmasına ilişkin konu ticari bir faaliyetle ilgili olduğundan sosyal güvenlik kapsamı dışında kalmaktadır. Ancak, Türkiye ya da İsveç’te kurulu bulunan bir şirketin bir çalışanı olarak diğer ülkede çalışma izni alınması iç mevzuata tabi olup Türkiye açısından yabancıların çalışma izinleri hakkındaki kanuna, sosyal güvenliklerinin sağlanması konusu ise ikili sosyal güvenlik anlaşmasının ilgili hükümlerine tabidir.

Yabancıların Türkiye’de çalışma izinlerine ilişkin yasanın kapsamı karşılıklılık ilkesi, ususlararası hukuk ve Avrupa Birliği hukuku esasları dikkete alınarak çalışma izninden muaf tutulan yabancılar dışında, Türkiye’de bağımlı ve bağımsız olarak çalışan yabancıları, bir işveren yanında meslek eğitimi gören yabancıları ve yabancı çalıştıran gerçek ve tüzel kişileri kapsamaktadır.

Ayrıca, ülkemizin taraf olduğu ikili ve çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe yabancıların Türkiye’de bağımlı ve bağımsız çalışmaya başlamadan önce izin almaları gerekmektedir.Anılan kanunda yabancıların sektöre girişleri ile ilgili olarak herhangi bir kısıtlayıcı hüküm bulunmamaktadır.

Diğer yandan, Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 55. Maddesinde çalışma izni muafiyetinden yararlanabilecek yabancılar sayılmak suretiyle muafiyete açıklık getirilmiştir.

Muafiyet kapsamı dışında kalan çalışmalarda istihdam edilecek İsveç vatandaşlarının Türkiye’de çalışabilmeleri için izin almaları gerekmektedir.

Türkiye’de çalışacak yabancıların sosyal güvenlikleri ise koşullara göre farklılık gösterebilmektedir.Örneğin Türk sigorta kanununa göre Türkiye’de çalışacak yabancılardan “Sigortalı sayılmayacakların” durumları aşağıda belirtilmektedir:

“Kısa (işkazası, hastalık, analık vs.) ve uzun vadeli sigorta kolları (yaşlılık, malüllük ve ölüm) hükümlerinin uygulanmasında; yabancı bir ülkede kurulu herhangi bir kuruluş tarafından ve o kuruluş adına ve hesabına Türkiye'ye bir iş için gönderilen ve yabancı ülkede sosyal sigortaya tâbi olduğunu belgeleyen kişiler ile Türkiye'de kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, yurt dışında ikamet eden ve o ülke sosyal güvenlik mevzuatına tâbi olanlar sigortalı sayılmamaktadırlar.”

Bu tanım dışında kalan İsveç vatandaşlarınınTürkiye’de çalışmaları halinde Türk mevzuatına göre sigortalı olmaları gerekmektedir. Bu kişilerin Türkiye’deki çalışmaları İsveç’te geçen çalışmaları ile birleştirilir. Ancak, İsveç’ten bağlanacak aylıkta ödenecek miktar hesaplanırken İsveç aylık mevzuatı uyarınca tamamlanmış sigortalılık süreleri dikkate alınır.

Ülkemizde çalışacak yabancıların sağlık ve tedavileri, tabi olunan ülke mevzuatına göre değişmektedir. Türk “genel sağlık sigortası hükümleri-GSS” açısından sigorta kanunu çerçevesinde;mütekabiliyet esası da dikkate alınmak şartıyla, oturma izni almış yabancı ülkevatandaşlarından yabancıbir ülkemevzuatı kapsamında (İsveç mevzuatı) sigortalı olmayan kişiler, genel sağlık sigortalısı sayılmaktadır.Bu durumda, Türkiye’de oturma iznine sahipolan ve İsveç’te sigortalı olmayan kişiler, Türkiye’de 5510 sayılı Kanun kapsamında genel sağlık sigortası hükümlerinegöresigortalı kabul edilmektedir.

Bu tip kişilerin sağlık hakkından yararlanabilmeleri için Türkiye’de bir yıldan fazla ikamet etmiş olmaları gerekmektedir. Bir yıldan sonra GSS pirimi kesilmektedir. Ayrıca Vatandaşlık numarası alınması gerekmektedir.

İsveç sigortalısı olan kişiler ise Türkiye’de genel sağlık sigortası kapsamı dışında değerlendirilmektedir.

 

 


 
Çalışma / Labour
İstihdam ve Sosyal Güvenlik Terminolojisi / Employment and Social Security Glossary
Sosyal Güvenlik / Social Security
Göç / Migration
Hukuki / Juridical (Legal)
İktisadi / Economy
Sosyal ve Mesleki Haklar / Social and Professional Rights
 
Copyright © 2015 Yurtdışı İşçi Hizmetleri Uzmanları Derneği
         
DERNEĞİMİZ

Tarihçe / History
Yurtdışı İşçi Hizmetleri Uzmanı / Expert on Services for Workers Abroad
Anayasal Dayanak / Constitutional Background
Yönetim Kurulumuz / Governing Body
FAALİYETLER

Çalışma / Labour
İstihdam ve Sosyal Güvenlik Terminolojisi / Employment and Social Security Glossary
Sosyal Güvenlik / Social Security
Göç / Migration
Hukuki / Juridical (Legal)
ÜLKELER

ALMANYA / Germany
İSVEÇ / Sweden
Yabancı Sigorta Kurumları İletişim Adresleri / Correspondent Addresses of Foreign Insurance Institutions
Yurtdışına Atama (Mayıs 2016) Yapılan Temsilcilik Listesi / List of Appointments
GALERİ
Fotoğraf Galerisi
Video Galerisi
DİĞER
Mevzuat
Güncel
Makaleler
Sık Sorulan Sorular
İletişim